SKOKi – za i przeciw

Depozyty bankowe to jedna z najbezpieczniejszych przystani dla naszych oszczędności. Ciekawą alternatywą są jednak Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe, które oferują często lepsze warunki niż banki.

Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe, zwane również uniami lub spółdzielniami kredytowymi, pełnią coraz istotniejszą rolę w życiu gospodarczym wielu krajów. Są to instytucje finansowe, które działają niezarobkowo, a ich podstawową funkcją jest świadczenie usług wyłącznie w obrębie swoich członków w postaci oferowania oprocentowanych depozytów, jak i udzielania pożyczek i kredytów. Obecnie zrzeszają one w Polsce 2,7 miliona członków, a na całym świecie w stu krajach ponad 200 milionów osób.

W porównaniu z 2010 r. kasy kredytowe w Polsce odnotowały dynamiczny rozwój. Nie tylko przybyło placówek ale również znacznie zwiększyła się liczba członków SKOK. W 2010 r. do kas należało ponad 2,1 mln osób, a pod koniec czerwca 2012 r. już ponad 2,5 mln. Zdeponowali oni w kasach ponad 15,3 mld zł (na koniec grudnia 2010 r. było to 13 mld zł). Podobnie można powiedzieć o aktywach. W 2010 r. wynosiły one 14 mld zł, a w marcu 2013 roku już 18 mld zł. W 2010 r. udzielono pożyczek na kwotę 9,7 mld zł, a w połowie 2012 roku suma ta wynosiła 10,9 mld zł.

Oferta SKOK-ów

Oferta kas jest coraz bogatsza i obejmuje obok lokat terminowych, rentierskich, systematycznego oszczędzania czy tradycyjnych kont osobistych (IKS czy ROR) także:
  • rachunki rozliczeniowo-oszczędnościowe z dostępem do Internetu (tzw. eSKOK),
  • rachunki oszczędnościowe,
  • karty płatnicze,
  • ubezpieczenia,
  • kredyty (także na okres powyżej 5 lat),
  • pożyczki.

Inne usługi są niedostępne ze względu na ograniczenia ustawowe czy regulacje Kasy Krajowej. Na przykład SKOK-i nie prowadzą też rachunków walutowych i nie zajmują się działalnością maklerską.

Z usług spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych – oprócz indywidualnych klientów – mogą korzystać osoby prowadzące własną działalność gospodarczą. Natomiast ustawa nie pozwala na kredytowanie działalności biznesowej prowadzonej w innej formie, np. spółek prawa handlowego. SKOK obsługują więc przede wszystkim małe przedsiębiorstwa zajmujące się głównie drobną wytwórczością i usługami.

Jak zostać członkiem SKOK?

Z usług finansowych SKOK może skorzystać każdy, kto zostanie jej członkiem. Wiąże się to z pewnymi formalnościami oraz jednorazowo ponoszonymi kosztami, które uzależnione są od prowadzonej przez SKOK polityki. Aby móc korzystać z usług SKOK-ów, należy:
  • wypełnić deklarację członkowską,
  • opłacić wpisowe (0,99–80 zł),
  • wykupić przynajmniej jeden udział (1–130 zł) zwracany po wystąpieniu z kasy,
  • wnieść wkład członkowski (0,01–85 zł), również zwracany po wystąpieniu z kasy.
Jest to jednorazowy wydatek od 3 do 180 zł. Każdy członek jest ponadto zobowiązany do założenia rachunku zwanego indywidualnym kontem spółdzielczym (IKS). Podane wyżej opłaty obowiązują we wszystkich kasach, ale niektóre pobierają jeszcze inne składki, jak na przykład składkę członkowską na rzecz danego stowarzyszenia (1–10 zł). Zestawienie kosztów przystąpienia do SKOK można znaleźć tutaj.

Formalności można wypełnić w jednej z 1974 placówek w 55 różnych centralach SKOK. Pełna lista kas znajduje się tutaj. Kilka oddziałów SKOK umożliwia również przystąpienie do kasy korespondencyjnie.

Jak wystąpić z kasy?
Z kasy wystąpić można składając pisemne oświadczenie z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Członkowi kasy przysługuje zwrot udziału i wkładu członkowskiego. Niestety, rozliczenie następuje dopiero w ciągu miesiąca od dnia zatwierdzenia przez walne zgromadzenie sprawozdania finansowego za rok, w którym dana osoba przestała należeć do kasy. W praktyce może to potrwać nawet ponad rok.

Oszczędzanie w SKOK-ach

Z badania zleconego przez Komisję Nadzoru Bankowego wynika, że 52% członków SKOK-ów wybrało Kasy ze względu na wysokość oprocentowania lokat i depozytów. Konieczność wniesienia opłat (od 3 do nawet 180 zł) w chwili przystąpienia do SKOK sprawia jednak, że oferta depozytowa przeznaczona będzie dla osób, które są gotowi związać się z tą instytucją na dłużej lub chcą ulokować w niej większą kwotę. Kalkulacja opłacalności z uwagi na zróżnicowanie opłat i oprocentowania wymaga kalkulacji w każdym przykładzie osobno. Pierwsze nasze kroki powinny być skierowane do tabeli porównawczej oprocentowanie depozytów SKOK, którą można znaleźć tutaj.

Opłacalność przystąpienia do SKOK i oszczędzania oprzemy o przykład SKOK Wołomin, który na chwilę przygotowania niniejszej publikacji miał najbardziej atrakcyjne oprocentowanie depozytów 3 i 6-miesięcznych, które wynoszą ponad 6%. Jednorazowe opłaty z członkostwem wynoszą tu 75 zł (w tym 31 zł zwracane po wystąpieniu z kasy). Oprocentowanie lokaty 6-miesięcznej jest wyższe o ok. 2% w stosunku do najlepszych ofert bankowych, tak więc zwrot wszystkich kosztów (75 zł) nastąpi w chwili założenia jednorazowej lokaty na okres 6 miesięcy na kwotę około 15000 zł. Gdy weźmiemy pod uwagę tylko opłaty, które nie są nam zwracane w przypadku wystąpienia z kasy to kwota depozytu będzie jeszcze niższa (poniżej 10000 zł).

Przypadek SKOK Wołomin jest szczególny, ponieważ oprocentowanie depozytów jest powiązane z ilością posiadanych przez nas udziałów. Im więcej udziałów posiadamy, tym wyższego oprocentowania możemy się spodziewać. Mając np. 50 udziałów oprocentowanie lokaty 6-miesięcznej skacze do poziomu 7,70% - nie zawsze jednak zakup dodatkowych udziałów będzie dla nas opłacalne. Jeden udział kosztuje bowiem 30 zł. W innych centralach SKOK może się alternatywnie liczyć nasz staż w kasie.

Wady i zalety SKOK

Za oszczędzaniem w SKOK przemawiają przede wszystkim:

  • atrakcyjne oprocentowanie depozytów,
  • szeroki wybór form oszczędzania, w tym lokaty rentierskie, lokaty długo- i krótkoterminowe, darmowe konta oszczędnościowe,
  • dostęp do rachunku przez Internet (4,50 zł miesięcznie), w tym darmowe przelewy,
  • darmowy i stosunkowo dobrze oprocentowany ROR,
  • szybki rozwój kas i silne podstawy (do tej pory żadna kasa nie zbankrutowała w przeciwieństwie do banków),
  • gwarantowane depozyty przez BFG do kwoty odpowiadającej 100 tys. euro.

Wady SKOK to:

  • konieczność uiszczenia różnych opłat członkowskich w momencie przystąpienia do kasy,
  • czasochłonne formalności,
  • wykupienie dostępu do usługi eSKOK nie w każdym ze SKOK-ów oznacza możliwość zakładania lokat z poziomu systemu (można to obejść złożeniem dyspozycji przez e-mail,
  • wysokie opłaty pobierane za kartę płatniczą, w tym niewielka sieć darmowych bankomatów.

Bezpieczeństwo

Od 27 października 2012 roku publiczny nadzór nad spółdzielczymi kasami oszczędnościowo-kredytowymi sprawuje Komisja Nadzoru Finansowego a od 29 listopada 2013 roku depozyty w SKOK-ach zostały objęte pełną ochroną Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (BFG) na tej samej zasadzie co depozyty bankowe.Zapisy o objęciu SKOK-ów BFG zawarte są w ustawie z dnia 19 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych oraz ustawy z dnia 26 lipca 2013 roku o zmianie ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1012).

W przypadku upadku jakiejkolwiek kasy spółdzielczej odzyskamy swój kapitał łącznie z naliczonymi odsetkami w przeciągu 20 dni. Należy przy tym zauważyć, że gwarancjami objęte są w całości tylko imienne depozyty złotowe i walutowe do kwoty 100 tysięcy euro, a więc w przybliżeniu 420 tysięcy zł. Nadwyżka powyżej 100 tys. euro nie jest już gwarantowana przez BFG i prawdopodobieństwo jej odzyskania jest mała, gdyż będzie musiała być pozyskana w wyniku podziału majątku upadłej kasy.

Według ustawy o BFG kwota gwarantowana obliczana jest od sumy środków pieniężnych ulokowanych na wszystkich rachunkach (a więc np. lokatach terminowych, rachunkach bieżących, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych) jednej osoby w danym banku lub kasie spółdzielczo-oszczędnościowej. Tak więc mając do dyspozycji oszczędności powyżej 100 tys. euro rozsądnie będzie nadwyżkę ulokować w innej kasie lub banku, tym bardziej, że trzeba mieć w pamięci grabież oszczędności na Cyprze powyżej tej kwoty w postaci podatku o wysokości 47,5%.

SKOKi są zobowiązane przez prawo do przedstawiania sprawozdań finansowych, które publikowane są w Monitorze Spółdzielczym B (większość bibliotek uczelnianych umożliwia swoim czytelnikom darmowy dostęp). Przykład sprawozdania ze SKOK Wołomin dostępny jest tutaj (plik PDF, rok sprawozdawczy 2011).

Krótko o stronie

Niniejszy blog przybliża czytelnikowi podstawowe zagadnienia związane z oszczędzaniem, ukazuje alternatywne względem banków bezpieczne miejsca lokowania oszczędności oraz serwuje najnowsze zestawienie lokat dostępnych w Spółdzielczych Kasach Oszczędnościowo-Kredytowych (SKOK). Blog nie jest powiązany z żadną instytucją finansową. Więcej o blogu znajdziesz tutaj.

© Copyright 2014, Wszelkie prawa zastrzeżone, ciekawnik.pl 

Kontakt

W celu szybkiego kontaktu z autorem proszę
o skorzystanie z formularza kontaktu. Uwagi oraz
sugestie mile widziane! Dziękuję!